Petite danseuse de quatorze ans (Veertienjarig danseresje)

Petite danseuse de quatorze ans (Veertienjarig danseresje) 1880-1881 (1922)

Edgar Degas

Zaal 23

Audio & video

Vraag maar raak

Terug

Bedankt voor uw vraag, deze is verzonden.

We streven ernaar alle vragen te beantwoorden. Maar dit zal niet altijd mogelijk zijn.

Als uw vraag beantwoord is, ontvangt u het antwoord per e-mail. De vraag en het antwoord zijn dan ook terug te zien in de Boijmans Tour.

Met vriendelijke groet,
Museum Boijmans Van Beuningen

Gerard vroeg:
Is dit verhaal echt gebeurd?
Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde:
Dag Gerard, Ja, dit is echt gebeurd!
Fleur vroeg:
Waarom vonden ze hem niet mooi?
Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde:
Dag Fleur, Bedankt voor deze vraag! Eigenlijk vonden ze het meisje veel te veel lijken op een écht meisje. Het allereerste danseresje werd door Degas van vleeskleurige was gemaakt, en met echt haar en echte kleren. Mensen waren toen gewend aan donkere bronzen en witte marmeren beelden, en vonden deze gekleurde, echte materialen maar vreemd. Ze waren gewend dat een kunstenaar in zijn werk de wereld altijd wat mooier maakte dan het eigenlijk was, maar Degas liet het meisje gewoon zien zoals ze echt was. Groeten, Noor
Tim Hoeree vroeg:
Waarom legden ze het originele beeldje dan niet in het museum?
Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde:
Beste Tim, Dat was nog even zoeken. De conservator zei dat we het originele beeldje graag zouden hebben, maar dat die bij een Amerikaanse kunstverzamelaar staat. Het is een wonder dat deze er nog is, want beelden van was of klei vallen na een paar jaar uit elkaar in brokken, of ze vergaan zelfs tot stof. Degas heeft enorm veel beelden van klei en was gemaakt. Bij zijn dood werden in zijn atelier ongeveer 150 beelden gevonden, waarvan er veel kapot waren. 73 waren er nog te redden, en daar zijn versies van brons van gemaakt. Brons valt namelijk niet zomaar uit elkaar, in tegenstelling tot klei of was. Er zijn in totaal 28 bronzen danseresjes gegoten. Een nicht van Degas heeft toen alle danseresjes aangekleed met een tutu en een lint in het haar, waarna ze over de hele wereld zijn verkocht. Nu kan je op veel meer plekken het beeldje zien. Groeten, Lotte
Dexter vroeg:
Waarom vonden ze het eerste beeld niet mooi?
Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde:
Dag Dexter, zie mijn antwoord aan Fleur in tour.boijmans.nl, zij heeft precies dezelfde vraag al eens gesteld. :) Groeten Rianne
Sybe vroeg:
Het beeld heeft een barst aan haar rechterarm. Sinds wanneer zit die barst daar en hoe komt die barst daar?
Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde:
Klopt, deze barst heeft er altijd gezeten en heeft dus hoogstwaarschijnlijk al in de mal gezeten waaruit dit bronzen beeld gegoten is.
vroeg:
Uit welk jaar is het
Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde:
Het werk is in 1880-1881 door Degas gemaakt, maar na Degas' dood besloten zijn erven om het beeld in brons uit te laten voeren. Dit exemplaar is in 1922 in brons gegoten.
Femke vroeg:
Hoe is zij danseres geworden?
Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde:
Dag Femke, Dit danseresje is Marie van Goethem. Ze komt uit een arme arbeidersfamilie. De familie moet regelmatig verhuizen omdat ze de huur van hun woonruimte niet op konden brengen. Maries twee zussen waren net als zijzelf danseressen bij de Paris Opéra. Marie werd in 1878 aangenomen bij de school van de Paris Opéra. Veel van de meisjes die naar de balletschool gingen, kwamen uit arme arbeidersfamilies. Sommige danseresjes waren er daadwerkelijk om een loopbaan als ballerina na te jagen, maar veel meisjes waren er alleen om rijke mannen te ontmoeten. Marie van Goethem wordt in 1882 ontslagen omdat ze teveel afspraken mist. We weten niet hoe het met haar is afgelopen maar Marie wordt in die periode regelmatig gezien in louche kroegen en in de archieven van de opera wordt ze vanaf dat moment nooit meer genoemd. Groeten Rianne
Elena vroeg:
Waarom heeft Edgar Degas haar nooit meer uit zijn atelier gehaald??
Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde:
Dag Elena, In dit fragment wordt uitgelegd waarom Degas het beeld in zijn atelier heeft verborgen: http://tour.boijmans.nl/nl/home/#/nl/13/ Veel kijk- en luisterplezier! Groeten, Rianne
Celine vroeg:
Waar staan de andere beeldjes? Want ik kan me herinneren er eentje ergens in New York te hebben gezien?
Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde:
Dat klopt, Celine! De danseresjes worden tentoongesteld in grote musea, verspreid over de hele wereld. Zo staat een exemplaar inderdaad in het Metropolitan in New York, maar valt ze ook in het Tate Britain en Musée D'Orsay te bewonderen. Slechts een paar privéverzamelaars hebben de 'Petite danseuse' weten te bemachtigen voor zichzelf; nog afgelopen zomer is zo'n beeld voor bijna 16 miljoen pond over de toonbank gegaan bij veilinghuis Sotheby's. Het beeld is dus heel gewild! Groeten, Anne-Rieke
maud vroeg:
Waarom is het rokje van het meisje van stof?
Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde:
Dag Maud, Toen Degas dit (van oorsprong wassen) beeld maakte, was het normaal om mensen mooier af te beelden dan ze in de werkelijkheid waren. In de kunst werd de wereld geïdealiseerd. Maar Degas laat het danseresje hier zien zoals ze was, het was voor die tijd heel realistisch. Mensen schrokken er zelfs van, want dit waren ze niet gewend! Oorspronkelijk waren niet alleen het rokje en de strik van het meisje van stof, maar ook haar top en schoenen waren echt, en ze droeg een pruik van paardenhaar. Dit maakte dat het danseresje nóg levensechter leek. Na Degas' dood besloot zijn familie om zijn werken in brons uit te voeren. Ook het haar, de top en de schoenen zijn toen in brons uitgevoerd, alleen de strik en het rokje zijn nu nog van stof. Groeten, Rianne
Stach vroeg:
Had het rokje vroeger een andere kleur (?)
Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde:
Dag Stach, toen het museum de kleding van het danseresje moest restaureren, is hiervoor een foto gebruikt van het beeldje met de oorspronkelijke kleding aan. Je ziet deze foto in de video 'Hoe is het gemaakt - was en brons' in de tour. Groeten, Rianne
Luc vroeg:
Waarom is het beeldje van brons?
Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde:
Dag Luc, dat hebben de erven van Degas besloten. Waarschijnlijk wilden ze een duurzaam materiaal gebruiken, omdat de wassen sculpturen allemaal kapot waren gegaan door de jaren. Groeten, Rianne
Micky vroeg:
Zat zij nog op school en zo ja aan wat besteedde ze de meeste tijd?
Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde:
Dag Micky, dit danseresje heette Marie van Goethem. In 1878 gaat ze naar de dansschool van de opera van Parijs en in 1880 wordt ze toegelaten tot het ballet van de opera van Parijs. Toen Degas dit beeld maakte was ze dus net klaar met school. Je zou denken dat Marie toen veel met dansen bezig was, maar omdat ze teveel trainingen miste, werd Marie al snel uit het ballet gezet. We weten niet precies waaraan ze haar tijd dan wél besteedde, maar ze schijnt regelmatig in de kroeg gesignaleerd te zijn. Hartelijke groeten, Rianne
Chase vroeg:
Hoe oud was het meisje toen haar beeldje gemaakt werd?
Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde:
De Franse titel van het werk "Petite danseuse de quatorze ans" betekent "Danseresje van 14 jaar oud". Het afgebeelde meisje is dus 14 jaar. Groeten, Rianne
Fleur vroeg:
Wanneer is dat gebeurd?
Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde:
Dag Fleur, het originele beeld is gemaakt in 1880-1881. Het danseresje, Marie van Goethem, ging van 1878 tot 1882 naar de balletschool. Groeten, Rianne
Wendy Rijsdijk vroeg:
Hallo, Staat het beestje van Degas tijdelijk bij jullie in het museum, of voor langere tijd? En zo ja, tot wanneer? Met vriendelijke groet, Wendy.
Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde:
Dag Wendy, bedoel je met beestje misschien beeldje? :) Deze sculptuur van het danseresje is onderdeel van de collectie en is dus meestal te zien. Het kan natuurlijk zijn dat het op reis is, vanwege een tentoonstelling elders, of dat het tijdelijk in depot is of gerestaureerd wordt. Op Collectie Boijmans Online zie je altijd aan het labeltje 'nu te zien' of het werk op dat moment op zaal staat! Groeten Rianne
h.s vroeg:
Op welke manier is het gereedschap gebruikt? Bijv. zie je duidelijke sporen van het gereedschap of de handen?
Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde:
Ha H.S., dit klinkt als een schoolopdracht dus ik denk dat het het beste is als je hier zelf antwoord op geeft. Ik raad je aan om het kunstwerk in het museum te komen bekijken, zodat je elk detail goed kunt zien. Het danseresje staat op dit moment in zaal F! Succes! Rianne
Jean-Pierre vroeg:
Heeft hij voordat hij het beeld gemaakt had, veel studies en tekeningen gemaakt?
Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde:
Dag Jean-Pierre, ja Degas heeft inderdaad veel studies gemaakt voordat hij de sculptuur maakte. Groeten, Rianne
MvO vroeg:
Ik vroeg mij af of het beeldje met de verlorenwasmethode is gemaakt? Als dat niet zo is, hoe is het dan wel gemaakt?
Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde:
Dank voor je vraag, het beeldje is inderdaad met de verlorenwasmethode gemaakt. Hier vind je een uitgebreide beschrijving van het proces: http://www.metmuseum.org/toah/hd/dgsb/hd_dgsb.htm Groeten, Rianne

None

Over dit kunstwerk

Het Belgische danseresje Marie van Goethem was 14 toen ze model stond voor Degas. Hij boetseerde het in was en voorzag het van echt haar en echte schoenen. Het beeld was zo waarheidsgetrouw dat het op de tentoonstelling van impressionisten in 1881 een schandaal veroorzaakte. Hierop exposeerde Degas het werk nooit meer. Na de dood van Degas zijn van dit beeld vijfentwintig afgietsels in brons gemaakt.

Over de maker

Edgar Degas

Parijs 1834 - Parijs 1917

Hilaire Germain Edgar Degas werd in 1855 toegelaten op de Ecole des Beaux-Arts van Parijs. Hij maakte een aantal studiereizen naar Italië en schilderde aanvankelijk voornamelijk portretten en historiestukken. In veel van zijn werken zijn nog duidelijke classicistische invloeden te herkennen. Na 1860 werd steeds meer invloed zichtbaar van de impressionisten, met wie Degas veel optrok. Hij werd vooral bekend als schilder en tekenaar van balletdanseressen en badende vrouwen, werken waarin hij de bewegingen van het menselijk lichaam wilde vastleggen. Rond 1880 begon hij met klei te modelleren als studiemateriaal voor zijn schilderijen. Pas op latere leeftijd, toen zijn gezichtsvermogen achteruit ging, richtte Degas zich steeds meer op het beeldhouwen


Objectdetails

materiaal en techniek: brons, textiel
objectsoort: sculptuur
creditline: Bruikleen / Loan: Stichting Museum Boijmans Van Beuningen 1939
inventarisnummer: BEK 1239 (MK)

Verdieping

Degas beschouwde veel van zijn beeldhouwwerken niet als definitieve werken, maar slechts als studiemateriaal voor zijn schilderijen. De kunsthandelaar Durand-Ruel vond na de dood van Degas ruim tachtig was- en kleimodellen in het atelier van Degas. De werken verkeerden in slechte staat. Durand-Ruel maakte een selectie en liet uiteindelijk 72 beelden door Adrien A. Hébrard in brons gieten. Ook van het beeldje van de danseres zijn uiteindelijk 25 exemplaren gegoten. Groot verschil met de oorspronkelijke wassen versie is dat het haar, de schoenen en het topje in brons zijn gegoten. Het haarlint en het rokje zijn nog wel in stof uitgevoerd. Een nicht van Degas is uiteindelijk verantwoordelijk geweest voor de kledingkeuze van de bronzen versies. Later zijn deze versies weer gerestaureerd en hebben musea zelf keuzes gemaakt over de stof en vorm van het rokje en het haarlint. De huidige strik en het rokje van de danseres in de collectie van Museum Boijmans Van Beuningen zijn in 1990 voor het laatst vervangen.