De Emmaüsgangers

De Emmaüsgangers 1937

Han van Meegeren

Zaal 01

Audio & video

Vraag maar raak

Terug

Bedankt voor uw vraag, deze is verzonden.

We streven ernaar alle vragen te beantwoorden. Maar dit zal niet altijd mogelijk zijn.

Als uw vraag beantwoord is, ontvangt u het antwoord per e-mail. De vraag en het antwoord zijn dan ook terug te zien in de Boijmans Tour.

Met vriendelijke groet,
Museum Boijmans Van Beuningen

Anne-fleur vroeg:
Is dit schilderij echt nep?
Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde:
Dag Anne-fleur, Dit schilderij is inderdaad niet van de beroemde schilder Johannes Vermeer, maar van meestervervalser Han van Meegeren. Hij maakte het werk in 1937 en deed alsof het een vroeg werk van Vermeer was.
Jesse vroeg:
Wie zijn deze mensen?
Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde:
Dag Jesse, We zien hier twee leerlingen van Christus die na zijn dood naar het dorp Emmaüs reizen. Zie ook mijn antwoord aan Jorden in deze vraagbaak. Hartelijke groeten, Rianne
Jorden vroeg:
Wat aten ze
Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde:
Dag Jorden, De Emmaüsgangers is een verhaal uit de bijbel waarin twee leerlingen van Christus na zijn dood naar het dorp Emmaüs reizen. Jezus komt ze tegemoet maar ze herkennen hem niet. Wanneer Jezus bij de leerlingen thuis aan tafel gaat zitten, zegent hij het brood en breekt hij het. Dan pas herkennen ze hem. Dat moment is hier afgebeeld.
vroeg:
Is het waar.dat er nog steeds meningsverschillen bestaan over echtheid van diverse schilderijen ondanks alle nieuwe technieken
Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde:
Bedankt voor je vraag! Nee, er bestaan geen meningsverschillen meer over schilderijen van Van Meegeren. Het is inmiddels helemaal duidelijk welke werken door hem zijn gemaakt. Groeten, Rianne
vroeg:
Maar bij andere schilderijen zijn er toch wel meningsverschillen? Ik las laatst in de krant een discussie over een schilderij van van Gogh, en het schijnt dat er meer vervalste dan echte Karel Appel kunstwerken zijn. De onderzoekstechniek is wel vooruitgegaan, maar tegelijkertijd worden vervalsers ook steeds slimmer.. Bijvoorbeeld die van Karel Appel, die oud papier opkochten, en dezelfde verf gebruikten. Soms is het - net als bij schilderijen uit de Gouden Eeuw- moeilijk om te weten wie het precies geschilderd heeft, of het bijvoorbeeld echt door Rembrandt is gemaakt, of door zijn leerling. Dan was het niet opzettelijk, maar door de leeftijd niet bekend.
Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde:
Er is een groot verschil tussen een bewuste vervalsing van Van Meegeren van een Vermeer en een leerling van Rembrandt die in de trant van zijn leermeester schildert. In de 17de eeuw was het geoorloofd om werk van je leerlingen te signeren met de naam van de meester. Sommige meesters hadden talloze leerlingen die volledig in de stijl van de meester konden schilderen (bv. Rubens). Hier is duidelijk geen sprake van vervalsing maar van een dagelijkse praktijk die geoorloofd en zelfs normaal was. Over wat de leerlingen en wat de meester heeft gedaan bestaat inderdaad vaak veel discussie. Ook over bewuste vervalsingen bestaat discussie, de genoemde voorbeelden van Van Gogh en Appel kloppen, maar zover bij ons bekend hebben we zowel van Appel als Van Gogh geen vervalsingen in huis . Maar discussie zal er altijd blijven en ondanks alle ontwikkelde technieken is het vaak ondoenlijk om met 100 % zekerheid vast te stellen of het om een vervalsing gaat. Groeten, Friso
Sierra vroeg:
Door wie is het schilderij dan gemaakt?
Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde:
Het werk is gemaakt door Han van Meegeren. 'De Emmausgangers' geldt als de beroemdste vervalsing uit de Nederlandse kunstgeschiedenis. In 1937 werd het doek door het Museum Boijmans Van Beuningen vlak voor de neus van het Rijksmuseum weggekocht als een bijzondere Vermeer. Pas na de Tweede Wereldoorlog, na een bekentenis van de meestervervalser Han van Meegeren, werd de 'Vermeer' ontmaskerd als een zeer knappe vervalsing.
Meindert vroeg:
Wie is Jezus op het plaatje?
Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde:
Dag Meindert, Jezus is de figuur die je recht van voren ziet. Alle andere personen in het schilderij kijken naar hem. Doordat hij zo in het middelpunt van de belangstelling staat is het duidelijk dat hij Jezus moet zijn. Hartelijke groeten, Rianne
Lenneke vroeg:
Wie aten er op het schilderij behalve Jezus?
Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde:
Dag Lenneke, Ik ga ervan uit dat iedereen gegeten heeft, maar dat is in dit verhaal eigenlijk niet zo belangrijk. Het gaat erom dat Jezus hier het brood zegent en breekt en dat zijn metgezellen (de Emmaüsgangers) zich dan pas realiseren dat hij Jezus is. Zie ook mijn andere antwoorden in de vraagbaak voor het hele verhaal van de Emmaüsgangers! Groeten Rianne
Sophie vroeg:
Waarom heet het de Emmausgangers?
Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde:
Dag Sophie, De Emmaüsgangers is een verhaal uit de bijbel waarin twee leerlingen van Christus na zijn dood naar het dorp Emmaüs reizen. Jezus komt ze tegemoet maar ze herkennen hem niet. Wanneer Jezus bij de leerlingen thuis aan tafel gaat zitten, zegent hij het brood en breekt hij het. Dan pas herkennen ze hem. Dat moment is hier afgebeeld en daarom heet het schilderij zo. Groeten, Rianne
iris vroeg:
Het schilderij is in 1937 aangekocht door het museum Boijmans Van Beuningen, maar waarom valt het dan onder bruikleen van de Stichting Boijmans Van Beuningen (die pas opgezet is in 1939)?
Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde:
Beste Iris, Dat is heel oplettend van je! Hier het antwoord van conservator Friso Lammertse: Ja, het is een nogal ingewikkeld verhaal (het staat overigens allemaal in de Boijmans studie De Vermeers van Van Meegeren). In eerste instantie zegt de Vereniging Rembrandt 50.000 gulden toe, daar doen Willem van der Vorm en J.E.F. de Kok ieder 25.000 bij. De vraagprijs was 520.000,-. Op 24 december 1937 werd een officieel contract getekend waarin Willem van de Vorm toezegde het schilderij te kopen en dat Museum Boymans acht jaar had om het geld bij elkaar te krijgen. Van der Vorm wordt overigens niet bij naam genoemd, maar alleen als een cliënt van de bank die ongenoemd wil blijven. Toen het schilderij in 1938 als zijnde van Museum Boymans werd gepresenteerd, was het dus in feite een bruikleen van Van der Vorm aan het museum. De pogingen van het museum om de 420.000 gulden bijeen te krijgen mislukken volledig. Men krijgt nog slechts 14.500 bijeen (waarvan 12.000 van Bredius). In 1939 werd de Stichting Museum Boymans opgericht waarbij Hannema en van der Vorm een sturende rol spelen. Als groot gebaar scheldt Van der Vorm het hele bedrag kwijt, waardoor de Emmausgangers het eerste schilderij van de Stichting wordt.
Victor vroeg:
Is dit ook geen kopie van een werk van Caravaggio?
Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde:
Dag Victor, We weten zeker dat Van Meegeren met dit doek een Vermeer wilde vervalsen. Je kunt de video's in de tour kijken voor het hele verhaal rondom deze vervalsing. Maar ik ben benieuwd: waarom doet dit werk jou precies aan het werk van Caravaggio denken? Ik neem aan dat je doelt op zijn schilderij over het verhaal van de Emmausgangers? Groeten, Rianne
Sascha vroeg:
Waarom was het schilderij vervalst?
Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde:
Dag Sascha, Op tour.boijmans.nl kun je een heel leuk filmpje kijken over de valse Vermeers van Vermeegeren! Daar wordt ook besproken waarom hij de vervalsingen maakte.
A.Kunst. vroeg:
Ik heb gelezen dat dit schilderij door van Meegeren om het te verouderen het in de oven heeft gestopt. Mijn vraag is in welke oven past dit gigantisch schilderij?
Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde:
Beste A, klopt dat was een uitdaging. Van Meegeren heeft deze oven dan ook zelf gemaakt. Hij stond buiten. Door de verwarming werd het bakeliet hard en ontstond craquelure (barsten in de verf). Op de plekken waar het te warm is geworden zijn nog altijd een soort kratertjes te zien. Groeten, Rianne
Eva vroeg:
Is dit het enige schilderij van Van Meegeren in jullie collectie? Heeft u enig idee of er bezoekers zijn die speciaal geinterresseerd zijn in de Emmausgangers? En zo ja, hoeveel? Daarnaast vroeg ik me af bij welk onderdeel van uw collectie behoort het schilderij (heeft u het ondergebracht onder moderne kunst of oude meesters, of vormt het een eenling binnen uw collectie)?
Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde:
Beste Eva, de Emmaüsgangers is niet het enige schilderij van Van Meegeren in de collectie. Hiernaast hebben wij de schilderijen Christuskop (ca. 1940), Herbergscène (ca. 1938), Isaac zegent Jacob (1941) en een pasteltekening van hem in de collectie. Hoeveel bezoekers er exact geïnteresseerd zijn in dit schilderij weten wij niet, maar we weten wel dat dit schilderij een hoop los maakt bij mensen en vele vragen oproept. Dat zien wij hier bij de vraagbaak dan terug. Hoewel deze schilderijen uitzonderingen zijn binnen de gehele collectie, zijn ze ondergebracht onder de collectie Moderne Kunst. Groetjes, Tanja
Coby van der neut vroeg:
Is het doek momenteel op zaal te zien? Wordt het vaak tentoongesteld?
Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde:
Dag Coby, het schilderij is nu op reis, maar het wordt regelmatig tentoongesteld! Als het op zaal te zien is, zie je dat op Collectie Boijmans Online aan het oranje label met de tekst 'Nu te zien'. Groeten, Rianne
Anne vroeg:
Hoe heten die kleden die ze aanhebben ?
Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde:
Dag Anne, we weten het eigenlijk ook niet. Het is ietwat ondefinieerbaar. We houden het op 'tunieken'. Groeten, Rianne
sander vroeg:
Wie is die vrouw op de achtergrond?
Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde:
Beste Sander, de vrouw op de achtergrond is waarschijnlijk een bediende, dit wordt duidelijker door de kan die ze vasthoudt om in te schenken. Ze behoort in ieder geval niet tot het vaste gezelschap van de Emmaüsgangers. Groetjes Tanja

Over dit kunstwerk

'De Emmausgangers' geldt als de beroemdste vervalsing uit de Nederlandse kunstgeschiedenis. In 1937 werd het doek door het Museum Boijmans Van Beuningen vlak voor de neus van het Rijksmuseum weggekocht als een bijzondere Vermeer. Pas na de Tweede Wereldoorlog, na een bekentenis van de meestervervalser Han van Meegeren, werd de 'Vermeer' ontmaskerd als een zeer knappe vervalsing.

Over de maker

Han van Meegeren

Deventer 1889 - Amsterdam 1947


Objectdetails

materiaal en techniek: olieverf op doek
objectsoort: schilderij
creditline: Bruikleen / Loan: Stichting Museum Boijmans Van Beuningen 1939
inventarisnummer: St 1